mandag 27. februar 2017

Jean de Gorze

27. februar er minnedagen til St Jean av Gorze i den katolske kyrkja (men andre kjelder seier han døydde den 7. mars).  Kvifor er han interessant for meg akkurat no?  Jo, fordi denne munken frå Vandières, nord i det som i dag heiter Frankrike, var utsending frå kong Otto I til kalif Abd al-Rahman III i al-Andalus.  Og dette semesteret tar eg eit fag ved Høgskulen i Volda som handlar om dei 700 åra den sørlege delen av den iberiske halvøya (Spania og Portugal) var under muslimsk herredøme.

I  år 953 vart Jean sendt til Córdoba som ambassadør for kong Otto.  Han skulle ta med seg eit brev til kalifen.  Formålet var å få ein slutt på muslimske raid i det sørlege frankarriket.  Vel framme, fekk Jean slå seg ned i eit palass i Córdoba, men kalifen fekk han ikkje møta.  Grunnen til det, var at kalifen frykta at innhaldet i brevet var så direkte og tydeleg at det kunne oppfattast som blasfemi mot profeten Muhammad.  Og dersom kalifen hadde lese det, ville han føla seg tvungen til å dømma ambassadøren til døden. Derfor fekk han sin jødiske ambassadør Hasdai ibn Shaprut til å forhandla med Jean.  Han klarte å overtala Jean til å be om at Otto sende eit nytt brev, eit som var mindre fordømmande i ordlyden.  Jean skal ha sagt om jøden Shaprut at han aldri hadde møtt ein mann med eit så forfina intellekt.


Denne veka har eg arbeidd med å presentera ein artikkel om jødiske vitskapsmenn frå al-Andalus. Det var nemlig mange jødar som budde  på den iberiske halvøya på denne tida, fram til både muslimar og jødar blei kasta ut av riket i 1492, då dronning Isabella og kong Ferdinand erobra den siste resten av kongedømmet Granada.  Jødiske vitskapsmenn spelte ei viktig rolle i å overføra kunnskap om klassisk vitskap og filosofi til Europa.  Studiet er interessant også på den måten at eg får repetert ein del gammal kunnskap frå det førebuande filosofistudiet me hadde på teologistudiet. 

mandag 19. desember 2016

Kyrkja og dei ikkje-truande medlemmane

«Rita Karlsen kaller seg kulturkristen. Hun tror ikke på Gud, men nå har grunnleggeren av Human Rights Service meldt seg inn i Den norske kirke».  

Dette var ingressen i ein artikkel som stod å lesa på nettsida til avisa Dagen den 26. august i år. Human Rights Service, som Rita Karlsen er både grunnleggar og dagleg leiar av, er ein organisasjon som er kjend for sterk kritikk av norsk innvandringspolitikk, med særleg front mot religionen islam.  Rita Karlsen vart døypt og konfirmert på heimstaden sin, men melde seg ut av kyrkja mot slutten av tenåra. Då ho melde seg inn att i år, var grunngjevinga hennar at ho ser på kyrkja som ein viktig kulturinstitusjon. «Det handler om et ønske om å ha kirken som et møtested og et samlingspunkt, at vi har noen som bærer tradisjonene, fra vuggen til graven», seier ho til Lars Akerhaug i Dagen.

I ei meiningsmåling som Aftenposten skreiv om i mars 2016, kom det fram at under halvparten av medlemmane i Den norske kyrkja oppfattar seg som kristne, og at 33 % reknar seg som ateistar.  Kvifor blir dei likevel verande som medlemer? 

Dette er spørsmålet eg prøvde å finna svar på i arbeidet med  eksamensoppgåva mi denne hausten.  Eg er deltidsstudent ved Høgskulen i Volda på mastergradstudiet «Kulturmøte», og i haust har eg studert emnet «Nasjon, kultur og religion».  Som prest er det lærerikt å sjå på arbeidet mitt frå nye vinklar, og det var svært interessant å jobba med dette emnet i haust.

For å gi iallfall nokre svar på dette spørsmålet, har eg leita opp ulike aktuelle døme frå avisartiklar og debattinnlegg i nettaviser og sett dette inn i ei teoretisk ramme med utgangspunkt i pensumlitteraturen.  Det handlar om kollektiv identitet, forestilte fellesskap, samfunnsreligion og kyrkja si rolle som både eit religiøst og eit nasjonalt symbol. Er det slik at det å vera norsk gjer det naturleg å vera medlem av Den norske kyrkja? 

Artikkelen, som er noko forkorta i forhold til den innleverte eksamensoppgåva, kan du lesa her