søndag 3. desember 2017

"Det er noko skræmande"

I ein film på fjernsyn kom eg over eit gammalt dikt av ein spansk jødisk poet og vitskapsmann som levde for 900 år sidan.  Yehuda Ha Levi var fødd i 1075, levde både i det kristne Spania og det muslimske al-Andalus, og døydde i Jerusalem i 1141.

Diktet er tydelegvis best kjent på engelsk, med tittelen "Tis a fearful thing".
Eg har prøvd å omsetja det til norsk:

Det er noko skræmande, dette.
å elska noko døden kan nå.

Noko skræmande er det,
å elska, å håpa, å drøyma, å vera –

å vera,
og ja, å mista.

Det er noko for dårar, dette.

Og noko heilagt,

noko heilagt
å elska

For livet ditt har levd i meg,
låtten din løfta meg ein gong,
ordet ditt var gåve til meg.

Å huska dette gir ei sår glede.

Det er noko menneskeleg, dette,
å elska,
noko heilagt er det, å elska

det som døden har nådd. 

lørdag 7. oktober 2017

Sommar i oktober


Det er ikkje så mykje kjensle av sommar lenger her ute på Vigra der eg bur.  Uttrykket «sommar i oktober» kjem frå ein salme eg oppdaga for ei vekes tid sidan.  Eg var på samling inne i Geiranger med prestane og organistane i Møre bispedøme, og i morgonbøna eine dagen song me denne salmen.  Salmen rørte ved noko i meg, ikkje berre på grunn av den fine melodien av Ivar Jarle Eliassen, men først og fremst gjennom det malande ordvalet til Jan Inge Sørbø.

Salme nr 847 i Norsk Salmebok:

Han gyller himlens tak med gullsinober.
Han heiser sola varsamt opp og ned.
Han helsar oss med sommar i oktober.
Han skifter fargar på kvart ospetre.

Han lyfter trea langsamt opp av jorda.
Han murer opp eit fjell og let det stå.
Han pustar liv og varme inn i orda.
Han hentar deg den dagen du skal gå!

Går du på glør, så går du på hans hender.
Og når du blør, er det hans blod som renn.
Han står der nederst når di krise vender,
For han stig ned og du stig opp igjen!

Det gull du ser på himlen i oktober,
er renningar i veven som han vev.
Frå hans palett flyt purpur og sinober.
Og du er den som får hans kjærleiksbrev!

Så lærte eg eit nytt ord den dagen og: «Sinober» er altså ein raudfarge.  Og sjølv no når det går mot mørkare tider, kan det vera flott å sjå fargane både på himmelen og i blada som misser grønfargen sin.

For min del var det vers tre som talte sterkast til meg denne gongen, og særleg dei to siste verselinjene: «Han står der nederst når di krise vender, for han stig ned og du stig opp igjen!»  Då måtte eg tenka på ein person som eg visste hadde det tungt og vanskeleg, og senda opp ei ekstra bøn til Gud.  

Salmen kan du høyra i NRK-programmet "Salmeboka minutt for minutt"